Przedstawiam fragment "Systemu Szkolenia PZŻ" w części dotyczącej uprawnień żeglarza i sternika jachtowego. SYSTEM SZKOLENIA POLSKIEGO ZWIĄZKU ŻEGLARSKIEGO NA STOPNIE ŻEGLARSKIE
Na podstawie art.53a ust.3 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (tj. Dz.U z 2001r. nr 81 poz.889 z późniejszymi zmianami), Polski Związek Żeglarski przyjął system szkolenia i egzaminowania na kolejne stopnie żeglarskie.
System uwzględnia zapisy w sprawie szkolenia, egzaminowania i wydawania patentów zawarte w rozporządzeniu Ministra Sportu z dnia 9 czerwca 2006 r. w sprawie uprawiania żeglarstwa.( Dz.U. nr 105 poz. 712). 1. ZAŁOŻENIA OGÓLNE
1. Możliwe są wszelkie formy szkolenia, które zapewnią realizacje programu szkolenia na wybrany stopień żeglarski.
2. Organizatorem szkolenia może być osoba prawna lub fizyczna która spełnia niżej podane warunki:
a) został zapewniony skład kadry instruktorskiej spełniający następujące wymagania:
- kierownika wyszkolenia żeglarskiego ( KWŻ) posiada patent żeglarski wyższy niż stopień, na który prowadzone jest szkolenie i patent instruktora żeglarstwa PZŻ oraz inne wymagane przepisami uprawnienia,
- pozostali członkowie żeglarskiej kadry instruktorskiej posiadają patenty co najmniej sternika jachtowego i co najmniej patent młodszego instruktora żeglarstwa PZŻ oraz inne wymagane przepisami uprawnienia.
b) Zaleca się zgłoszenie szkolenia niezależnie od miejsca jego prowadzenia na odpowiednim formularzu, do właściwego OZŻ:
- do OZŻ, którego członkiem zwyczajnym jest organizator szkolenia;
- do OZŻ, na terenie którego zarejestrowana jest działalność gospodarcza organizatora;
3. Podczas zajęć praktycznych na wodzie zostanie zapewnione wymagane przepisami zabezpieczenie ratownicze.
4. Ukończenie szkolenia daje możliwość przystąpienia do egzaminu.
5. Dokumentacja kursu powinna zawierać następujące dokumenty:
- zgłoszenie szkolenia do OZŻ,
- dziennik szkolenia lub komplet rozkazów dziennych,
- karty zaliczeń umiejętności.
6. Nadzór nad szkoleniem sprawują:
- Prezydium PZŻ na terenie całej Polski,
- Zarząd OZŻ na terenie swojej właściwości terytorialnej.
2. SZKOLENIE NA STOPIEŃ ŻEGLARZA JACHTOWEGO
PROGRAM SZKOLENIA
Osoba odbywająca szkolenie na stopień żeglarza jachtowego powinna opanować wiedzę i umiejętności praktyczne w zakresie:
2.1. Wiedza teoretyczna:
1. Przepisy
- wybrane przepisy żeglugowe obowiązujące na śródlądowych drogach wodnych odnoszące się do żeglugi jachtowej:
- prawo drogi,
- sygnały wzrokowe i dźwiękowe,
- sygnały wzywania pomocy,
- znaki żeglugowe,
- wypadki i awarie - zasady postępowania,
- elementarne wiadomości o przepisach obowiązujących na wodach morskich, przepisy portowe,
- etykieta jachtowa – zasady zachowania się na jachcie i obyczaje żeglarskie.
2. Budowa i obsługa jachtu
- nazewnictwo podstawowych części składowych jachtu śródlądowego,
- zasady bezpiecznego posługiwania się instalacjami jachtowymi,
- zasady eksploatacji jachtowego silnika przyczepnego.
3. Teoria żeglowania
- wiatr rzeczywisty i pozorny,
- kursy jachtu względem wiatru,
- siły działające na jacht,
- zawietrzność i nawietrzność,
- współpraca żagli,
- działanie steru,.
- stateczność jachtu.
4. Locja
- oznakowanie śródlądowego szlaku żeglugowego,
- żegluga na rzece,
- elementarne informacje o budowlach hydrotechnicznych – śluza, jaz,
- elementarne wiadomości o:
- oznakowaniu nawigacyjnym wód morskich (system IALA),
- księgach locji,
- spisach świateł i sygnałów nawigacyjnych,
- mapach morskich.
5. Ratownictwo
- środki bezpieczeństwa i sposoby posługiwania się nimi,
- zasady zachowania się po wywrotce jachtu,
- wiadomości o ratownictwie na wodach śródlądowych,
- podstawowe informacje o ratownictwie na wodach morskich:
- Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa (SAR),
- ratownictwo brzegowe,
- Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne,
- podstawy pomocy przedmedycznej w najczęściej występujących obrażeniach na jachcie w czasie rejsów,
- żegluga w niebezpiecznych warunkach.
6. Teoria manewrowania
- zasady wykonywania manewrów żeglarskich,
- umiejętność planowania i wyboru drogi jachtu (halsowanie).
7. Meteorologia
- podstawowe wiadomości o wiatrach - znajomość skali Beauforte’a,
- podstawowa znajomość wybranych zjawisk meteorologicznych,
- niebezpieczne dla żeglarzy zjawiska meteorologiczne i ich oznaki,
- znajomość meteorologii w zakresie rozumienia komunikatów meteorologicznych w mediach,.
- podstawowa umiejętność uzyskiwania prognoz pogody.
8. Podstawowe zasady ochrony wodnego środowiska naturalnego
2.2. Umiejętności praktyczne:
1. Eksploatacja jachtu śródlądowego
- taklowanie jachtu, klar jachtu,
- obsługa żagli, osprzętu i podstawowych urządzeń na jachcie,
- zasady cumowania jachtu,
- umiejętność wiosłowania,
- obsługa silnika zaburtowego,
- umiejętność sprawdzenia stanu technicznego jachtu żaglowego.
2. Prace bosmańskie
- umiejętność wiązania podstawowych węzłów żeglarskich,
- podstawowe naprawy jachtu i osprzętu.
3. Umiejętność wykonania następujących manewrów jachtem typu slup o długości kadłuba większej niż 5,5m pod żaglami:
- manewry podstawowe:
- zwrot przez sztag,
- zwrot przez rufę,
- odejście od nabrzeża,
- dojście do nabrzeża,
- alarm „człowiek za burtą”.
- manewry dodatkowe:
- stawanie w dryf,
- dojście do boi,
- odejście od boi,
- stawanie na kotwicy,
- zejście z kotwicy.
4. Umiejętność wykonywanie następujących manewrów jachtem żaglowym o długości kadłuba większej niż 5,5m na silniku:
- manewry podstawowe:
- odejście od nabrzeża,
- dojście do nabrzeża,
- manewry dodatkowe:
- dojście do boi,
- odejście od boi,
- holowanie pojedynczego jachtu.
5. Obrót lub przesunięcie jachtu przy pomoście, praca cumami.
2.3. Zalecenia:
1. Wskazane jest aby szkolenie praktyczne manewrów pod żaglami odbywało się w etapie początkowym na jachtach otwartopokładowych typu slup, a w etapie zaawansowanym na jachtach kabinowych typu slup.
2. Mając na uwadze program szkolenia zaleca się następujący zakres czasowy szkolenia
- wiedza teoretyczna - 20 godz.
- umiejętności praktyczne - 80 godz.
Uwzględniając różne formy organizacji szkolenia praktycznego zaleca się aby czas szkolenia pojedynczej osoby za sterem jachtu nie był krótszy niż 20 godzin.
3. SZKOLENIE NA STOPIEŃ STERNIKA JACHTOWEGO
PROGRAM SZKOLENIA
Osoba odbywające szkolenie na stopień sternika jachtowego powinna opanować wiedzę i umiejętności w zakresie:
Umiejętności praktyczne:
- Manewrowanie jachtem morskim o długości kadłuba od 8 do 12 m pod żaglami i na silniku. Jeżeli osoba odbywająca szkolenie nie posiada stopnia żeglarza jachtowego powinna także opanować umiejętność manewrowania jachtem śródlądowym:
- prowadzenie nawigacji na akwenach bezpływowych i pływowych,
- korzystanie z polskich i angielskich pomocy i wydawnictw nawigacyjnych,korzystanie z urządzeń łączności ze szczególnym uwzględnieniem wzywania pomocy;
Wiedza teoretyczna :
- przepisy dotyczące uprawiania żeglarstwa na wodach morskich,
- budowa, wyposażenie i eksploatacja jachtów żaglowych,
- teoria żeglowania i manewrowania,
- nawigacja, locja morskiej, system oznakowania nawigacyjnego IALA, charakterystyki świateł nawigacyjnych,
- meteorologia,
- zasady sygnalizacji, łączności, ratownictwa i organizacji służb ratowniczych.
Osoba, która nie posiada stopnia żeglarza jachtowego powinna opanować wiedzę i umiejętności określone w szkoleniu na ten stopień.
3.1. Wiedza teoretyczna
1. Przepisy
- Międzynarodowe Przepisy o Zapobieganiu Zderzeniom na Morzu,
- przepisy regulujące postępowanie po wypadku morskim lub awarii,
- przepisy regulujące sprawy bezpieczeństwa żeglugi statków sportowych w zakresie: środki ratunkowe, przeciwpożarowe, łączności i sygnalizacji,
- przepisy nadzoru technicznego w zakresie: dokumenty klasyfikacyjne jachtu.
- wymagane dokumenty jachtu i załogi w czasie pływań po wodach morskich,
- wybrane zagadnienia z kodeksu morskiego i innych ustaw: prawa i obowiązki kapitana statku, bezpieczeństwo żeglugi, holowanie i pilotaż, ubezpieczenia, umowa ratownicza,
- ogólne zasady regulujące ubezpieczenia jachtów, postępowanie poawaryjne,
- zakresu uprawnień żeglarskich wynikających z rozporządzenia Ministra Sportu w sprawie uprawiania żeglarstwa,
- przepisy i zwyczaje żeglarskie ujęte dobrą praktyką morską i etykietą jachtową.
2. Wiadomości o jachtach.
2.1. Budowa jachtu
- nazewnictwo podstawowych części składowych jachtu morskiego,
- główne parametry morskich jachtów żaglowych,
- zasady eksploatacji i budowy instalacji oraz urządzeń jachtu morskiego oraz umiejętność oceny ich stanu technicznego,
- ocena stanu technicznego wyposażenia jachtu wymienionego w karcie bezpieczeństwa i aktualność atestów.
2.2. Teoria żeglowania
- stateczność i pływalność jachtu morskiego,
- opory ruchu kadłuba i prędkość graniczna jachtu,
- siły działające na jacht w ruchu ustalonym - zrównoważenie żaglowe i możliwość jego korygowania,
- znajomość zasad doboru różnych rodzajów żagli w różnych warunkach pogodowych.
3. Nawigacja
3.1 Wiadomości w zakresie:
- kształt i wymiary Ziemi, podstawowe pojęcia i jednostki stosowane w nawigacji: współrzędne geograficzne, mila morska, loksodroma i ortodroma, refrakcja ziemska, widnokrąg, średnia odległość widnokręgu, geograficzny i optyczny zasięg świateł latarni morskich,
- magnetyzm ziemski i magnetyzm własny jachtu: deklinacja - sposób zapisu na mapach morskich polskich i angielskich i obliczanie jej aktualnej wartości,
- określanie dewiacji, sporządzanie wykresów i tabelek dewiacji,
- kursy i namiary kompasowe, magnetyczne i rzeczywiste,
- prędkość i droga jachtu: kąt drogi po wodzie i nad dnem, poprawka na wiatr (dryf ) i poprawka na prąd (znos), jednostki prędkości,
- pozycja jachtu: zliczona, obserwowana, prawdopodobna,
- określanie pozycji obserwowanej jachtu: linie pozycyjne z namiaru, kąta poziomego, kąta kursowego, wykreślanie bezpiecznej linii pozycyjnej z kąta poziomego, określenie pozycji obserwowanej z równoczesnych i nierównoczesnych linii pozycyjnych, dobór obiektów namierzanych w celu minimalizacji błędu pozycji obserwowanej,
- zasady dobrej praktyki morskiej: umiejętność zapisu w dzienniku jachtowym i na mapie, żegluga w wąskich przejściach i przygotowanie nawigacyjne wejścia do portu,
- instrumenty nawigacyjne i zasady ich użytkowania: kompasy, logi, sondy, elektroniczna aparatura nawigacyjna.
3.2. Umiejętności w zakresie:
- prowadzenia nawigacji metodą graficzną w czasie żeglugi ,
- prowadzenie nawigacji w czasie żeglugi na akwenie występowania pływów i prądów wpływowych:
- określenie głębokości w portach zasadniczych i dołączonych,
- określenie kierunków i prędkości prądów pływowych,
- nawigacyjnego przygotowania wejścia do portu na akwenie pływowym,
- nawigacyjnego przygotowania rejsu,
- korzystania z polskich i angielskich pomocy nawigacyjnych,
- korzystania z systemu GPS,
- posługiwania się przyrządami nawigacyjnymi.
4. Locja
- umiejętność korzystania z pomocy nawigacyjnych: mapy polskie i angielskie, spisy świateł i sygnałów nawigacyjnych (polskie i angielskie), spisy sygnałów radiowych (polskie i angielskie), locje polskie wraz z uzupełnieniem; locje angielskie, tabele pływów,
- umiejętność wykonywania korekty map i innych pomocy nawigacyjnych,
- system IALA,
- światła nawigacyjne i ich charakterystyki,
- mapy morskie - klasyfikacja, konstrukcja, skala, zakres informacji, używane skróty, oznaczenia.
5. Meteorologia
- znajomość podstawowych czynników meteorologicznych i umiejętność ich określania: temperatura i jej zmiany z wysokością, równowaga atmosfery, ciśnienie atmosferyczne, wilgotność, kierunek i prędkość wiatru, widzialność, ocena zachmurzenia, opady,
- umiejętność zapisu danych meteorologicznych w dzienniku jachtowym.
- chmury: znajomość rodzajów chmur wg klasyfikacji międzynarodowej i ich podziału,
- wiatry: przyczyny powstawania wiatru, ogólna cyrkulacja atmosfery, wiatry lokalne,
- masy powietrza, fronty atmosferyczne, układy baryczne: klasyfikacja mas powietrza i frontów atmosferycznych, typowe zmiany pogody towarzyszące ich przechodzeniu, niż, wyż, klin, zatoka, siodło, powstawanie niżu, tory niżów w Europie, podstawowe rodzaje mgieł i typowe warunków ich powstawania,
- umiejętność określania pozycji jachtu względem najbliższego układu barycznego i frontów atmosferycznych,
- mapy synoptyczne: analiza treści map synoptycznych, ustalenie przypuszczalnego kierunku przemieszczania się niżów i frontów atmosferycznych, stref opadów i obniżonej widzialności oraz kierunku i siły wiatru, przewidywanie rozwoju sytuacji pogodowej na podstawie analizy kilku kolejnych map pogodowych,
- komunikaty meteorologiczne: umiejętność wybrania na podstawie polskich i angielskich spisów sygnałów radiowych danych stacji nadających komunikaty pogodowe, umiejętność odbioru i zanotowania treści komunikatu,
- współdziałanie morza i atmosfery: skala stanu morza, umiejętność oceny stanu morza na podstawie oceny wyglądu powierzchni morza, znajomość rodzajów fal, parametrów fali i ich zależności od głębokości morza, siły wiatru i czasu jego oddziaływania.
6. Sygnalizacja , łączność
- znajomość wybranych flag MKS (A,B,C,D,N,O),
- znajomość znaczenia jednoliterowych sygnałów MKS,
- umiejętność nawiązania łączności za pomocą radiotelefonu,
- umiejętność wzywania pomocy i korespondencji w niebezpieczeństwie za pomocą radiotelefonu w języku polskim i angielskim,
- łączność poprzedzona sygnałami MAYDAY, PANPAN, SECURITE,
- znajomość zasad obsługi i umiejętność prawidłowego użycia: pławki dymnej, rakiety spadochronowej, światła w kamizelce ratunkowej i innych środków pirotechnicznych dostępnych na jachcie,
- sposoby wzywania pomocy.
7. Ratownictwo
- bezpieczeństwo na jachcie morskim,
- profilaktyka przeciwpożarowa,
- holowanie jachtu w sytuacjach awaryjnych,
- postępowanie w przypadku awarii jachtu morskiego - mielizna, pożar, przeciek,
- sztrandowania i opuszczania jachtu,
- posługiwanie się środkami wzywania pomocy, sprzętem ratowniczym, p-poż i awaryjnym ,
- zasady udzielania pomocy przedmedycznej w nagłych wypadkach poszerzone o schorzenia i urazy występujące w żegludze jachtowej,
- czas przetrwania rozbitka w zimnej wodzie, pomoc człowiekowi przechłodzonemu
- wyposażania apteczek jachtowych
- środki ratownicze,
- liny bezpieczeństwa, szelki bezpieczeństwa, kamizelki ratunkowe, koła ratunkowe, tratwa ratunkowa,
- pirotechnika, EPIRB, transponder radarowy,
- gaśnice, koc gaśniczy, toporek i wiadro, pompy, plastry.
- znajomość organizacji i zadań służby ratownictwa morskiego: Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa (SAR), Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne, stacje ratownictwa brzegowego, systemy komunikowania się
- wiedza o zakresie pomocy, której można oczekiwać od służb ratownictwa morskiego.
- sposoby porozumienia się z udzielającymi pomocy : porozumiewanie się ze stacjami ratownictwa brzegowego, sposoby porozumiewania się ze statkami lub śmigłowcami udzielającymi pomocy.
8. Silniki
Znajomość:
- zasad eksploatacji silnika wysokoprężnego oraz jego podstawowe parametry techniczne,
- doboru materiałów eksploatacyjnych ,
- zasad bezpieczeństwa przy obsłudze napędów jachtowych,
- zasad eksploatacji instalacji elektrycznej (akumulatory, alternator lub prądnica, rozrusznik )
Umiejętność:
- określenia na podstawie instrukcji obsługi rozmieszczenia elementów silnika wymagających kontroli i ich obsługa,
- sprawdzenia układu chłodzącego i wylotowego,
- określania prądu ładowania akumulatora ze źródła zewnętrznego,
- usuwania usterek silnika w zakresie ustalonym w jego instrukcji obsługi. |
